Amoniak w kurniku – jaki wpływ ma rodzaj ściółki na warunki chowu?
Amoniak powstaje w kurniku podczas rozkładu związków azotu obecnych w odchodach ptaków. Jego uwalnianiu sprzyjają przede wszystkim wilgoć, podwyższona temperatura oraz aktywność mikroorganizmów w ściółce. Gdy podłoże długo pozostaje mokre, stężenie NH3 może rosnąć mimo sprawnej wentylacji. Dlatego rodzaj materiału ściółkowego wpływa na jakość powietrza, stan łap i komfort stada.
Dlaczego wilgotna ściółka sprzyja emisji amoniaku?
Odchody drobiu zawierają kwas moczowy i inne związki azotu. Mikroorganizmy obecne w ściółce rozkładają je, a jednym z produktów tego procesu jest amoniak. Im więcej dostępnej wody, tym łatwiej zachodzą przemiany prowadzące do jego uwalniania. Wzrost temperatury dodatkowo zwiększa lotność NH3.
Źródłem nadmiaru wilgoci nie zawsze jest sam materiał ściółkowy. Problem mogą nasilać nieszczelne poidła, zbyt wysoka obsada, niewystarczająca wymiana powietrza, wysoka wilgotność względna oraz kondensacja pary wodnej. Ściółka o wysokiej chłonności daje większy margines bezpieczeństwa, ponieważ szybciej przejmuje wodę i ogranicza powstawanie mokrych miejsc.
Rodzaj materiału zmienia warunki na powierzchni ściółki
Nie każda ściółka zachowuje się tak samo po kontakcie z wodą i odchodami. Znaczenie mają chłonność, struktura, wielkość frakcji, zdolność do wysychania i podatność na zbrylanie. Materiał, który szybko nasiąka i tworzy zwartą skorupę, może zatrzymywać wilgoć w miejscach intensywnie użytkowanych przez ptaki.
Przy wyborze ściółki warto zwrócić uwagę na:
- zdolność pochłaniania wody,
- poziom wilgotności materiału przed rozścieleniem,
- podatność na zbrylanie i tworzenie mokrych płatów,
- ilość pyłu powstającego podczas rozścielania i użytkowania,
- możliwość równomiernego rozprowadzenia podłoża,
- stabilność parametrów między kolejnymi dostawami.
Ściółka dla drobiu powinna pomagać utrzymać powierzchnię suchą i sypką, ale nie może przy tym nadmiernie pylić. Zbyt suche, pylące podłoże również pogarsza jakość powietrza. Celem nie jest więc maksymalne wysuszenie materiału, lecz utrzymanie go w stanie, który umożliwia odparowanie nadmiaru wody i nie sprzyja tworzeniu zbitej, wilgotnej warstwy.
Pellet słomiany pomaga kontrolować wilgotność podłoża
Pellet ze słomy powstaje z rozdrobnionego i sprasowanego surowca. Po kontakcie z wilgocią granulat stopniowo się rozpada, dzięki czemu zwiększa powierzchnię pochłaniającą wodę. W kurnikach stosuje się także pellet kruszony. Jego drobniejsza struktura ułatwia równomierne rozłożenie materiału, szczególnie przy młodych ptakach.
W porównaniu z długą, nierozdrobnioną słomą materiał granulowany zajmuje mniej miejsca podczas przechowywania i pozwala dokładniej kontrolować ilość rozścielanej ściółki. O efekcie decyduje jednak również jakość surowca, jego początkowa wilgotność oraz sposób przygotowania przed granulacją.
Sama zmiana ściółki nie rozwiąże problemu wysokiego stężenia amoniaku. Jeśli poidła przeciekają albo wentylacja usuwa zbyt mało wilgoci, nawet chłonny materiał szybko osiągnie granicę swoich możliwości. Ściółkę trzeba więc łączyć ze sprawną wentylacją, właściwą obsługą systemu pojenia i regularną kontrolą podłoża.
Podwyższone stężenie amoniaku wpływa na zdrowie ptaków
Długotrwały kontakt z amoniakiem podrażnia oczy i drogi oddechowe ptaków. Przy wyższych stężeniach NH3 może uszkadzać nabłonek układu oddechowego, osłabiać naturalne mechanizmy oczyszczania dróg oddechowych i zwiększać podatność na infekcje. Mokra, zbita ściółka wiąże się również z większym ryzykiem zmian na podeszwach stóp.
W intensywnym chowie brojlerów przepisy UE przewidują, przy określonych poziomach obsady, maksymalne stężenie amoniaku na poziomie 20 ppm, mierzone na wysokości głów kurcząt. Sam zapach nie pozwala dokładnie ocenić stężenia, dlatego kontrolę powietrza warto łączyć z obserwacją ściółki i sprawdzaniem pracy wentylacji.
Sucha ściółka wymaga stałej kontroli źródeł wilgoci
Miejsca wokół poideł, narożniki oraz strefy o słabszym przepływie powietrza wymagają regularnej kontroli. Jeśli ściółka zaczyna się zbrylać, trzeba najpierw znaleźć źródło zawilgocenia. Samo dosypanie świeżego materiału może jedynie przykryć mokrą warstwę i nie zahamuje dalszego uwalniania NH3. Jeśli szukasz chłonnej ściółki do chowu drobiu, zapoznaj się z ofertą Bro-Eko. Firma produkuje pellet oraz kruszonkę ze słomy, a surowiec podczas produkcji przechodzi m.in. suszenie, odpylanie i granulację. Tak przygotowana ściółka ułatwia kontrolowanie wilgotności podłoża, dozowanie materiału oraz jego magazynowanie przez gospodarstwo.
Materiał partnera

Leave a Comment